Got 0 bytes response, method=default Response decode error O odpowiedzialnej wzajemności miedzy człowiekiem a naturą

katedra

O odpowiedzialnej wzajemności miedzy człowiekiem a naturą

Homilia podczas 70-lecia Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych,
Katowice, katedra - 2 września 2015

1. W języku hebrajskim, w którym powstał Stary Testament, słowo siedem (hebrajskie szewa) pochodzi od tego samego źródłosłowu, co pełnia, dlatego skojarzenia tych pojęć w kulturze hebrajskiej są oczywiste. Ponadto w Biblii liczba siedem występuje zwykle w celu zaznaczenia czegoś niezwykłego, co pochodzi od Boga.
Zgodnie z opisem Księgi Rodzaju Bóg stworzył świat w ciągu sześciu dni, po których następuje stwierdzenie: „I spojrzał Bóg na wszystko, co uczynił, a było to bardzo dobre”. Mamy więc doskonałość Bożego stworzenia. Wtedy następuje siódmy dzień, sobota, o której czytamy: „I ukończył Bóg w siódmym dniu dzieło swoje, które uczynił, i odpoczął dnia siódmego od wszelkiego dzieła, które uczynił. I pobłogosławił Bóg dzień siódmy, i poświęcił go, bo w nim odpoczął od wszelkiego dzieła swego, którego Bóg dokonał w stworzeniu”. Pomimo, że stwarzanie trwało tylko sześć dni, a w siódmym dniu Bóg odpoczął, przytoczony fragment opisu mówi, że to właśnie w siódmym dniu Bóg ukończył swoje dzieło. Siódmy dzień wyraża więc pełnię dzieła dokonanego przez Boga. W tę pełnię stworzenia wpisują się także wszelkie rośliny, w tym również drzewa i lasy.
Symbolikę liczby siedem, jak również pełen treści opis stworzenia, przywołuję w 70. rocznicę powstania Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych na Górnym Śląsku. 70 lat to dziesięciokrotność liczby siedem; a wiec jakiś wyjątkowy czas, czas spełniony i wypełniony pracą dla stworzenia, troski o wspólne dobro. Czas za który dziś dziękujemy Bogu i ludziom!

Bracia i Siostry!
2. Las jest najważniejszym elementem naszego naturalnego środowiska, bogactwem oraz dziedzictwem całego narodu. Na terenach silnie uprzemysłowionych, takich jak Górny Śląsk, gdzie działa Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Katowicach, las spełnia funkcje najistotniejsze: ochronne, środowiskotwórcze i społeczne.
Lasy naszego regionu położone są na terenie trzech krain przyrodniczo-leśnych: Śląskiej, Małopolskiej i Karpackiej o wysoce zróżnicowanych warunkach klimatycznych, fizjograficznych oraz siedliskowo-glebowych.
Podstawowymi zagrożeniami dla trwałości lasów i ich zrównoważonego rozwoju w naszym regionie są nie tylko przemysłowe zanieczyszczenia atmosfery - pyły i gazy oraz odkształcenia powierzchni ziemi spowodowane przez górnictwo, ale także coraz bardziej dotkliwie odczuwalne zjawiska o zasięgu globalnym: wzrost średniorocznych temperatur i obniżanie poziomu wód gruntowych.
Ponad 95% drzewostanów znajduje się pod wpływem szkodliwego oddziaływania przemysłu, o różnym stopniu nasilenia negatywnych objawów. Czynniki te mają ujemny wpływ na stan zdrowotny drzewostanów. Dzięki stosowaniu nowoczesnych technologii i stałemu ograniczaniu emisji gazów i pyłów przemysłowych, a przede wszystkim dzięki konsekwentnej pracy leśników zmierzającej do utrzymania i poprawy stanu lasów, ich przyszłość należy ocenić optymistycznie.  
3. Odczytajmy w tym kontekście przesłanie encykliki Laudato si, noszącej podtytuł: W trosce o wspólny dom.
Człowiek został wezwany przez Boga, aby czynił sobie ziemię poddaną. Z tych słów nie można wnioskować absolutnego panowania nad innymi stworzeniami. Chodzi raczej o zadanie uprawiania i doglądania. Podczas gdy „uprawianie” oznacza oranie i kultywowanie, to „doglądanie” oznacza chronienie, strzeżenie, zachowanie, bronienie, czuwanie.
Czy tymi słowami nie można opisywać wielu działań Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w ciągu 70 lat swej działalności? Za działaniem tej struktury kryją się konkretni ludzie, ich decyzje i działania, które można syntetycznie opisać stwierdzeniem, iż istniało i istnieje budowanie relacji odpowiedzialnej wzajemności miedzy człowiekiem a naturą.
Każda wspólnota może wziąć z dóbr ziemi to, czego potrzebuje do przeżycia, ale ma również obowiązek chronienia jej i zapewnienia, by nadal była ona płodna dla przyszłych pokoleń, bo do Boga, do Niego należy „ziemia i wszystko, co jest na niej” (Pwt 10,14). Z tego względu Bóg odrzuca wszelkie roszczenia do własności absolutnej, zatem „nie wolno sprzedawać ziemi na zawsze, bo ziemia należy do Mnie, a wy jesteście u Mnie przybyszami i osadnikami” (Kpł 25,23). Tak Bóg mówił do narodu wybranego, bo rzeczywiście otrzymali od Niego ziemię obiecaną. Przybyszami i osadnikami jesteśmy również my, dlatego i naszym obowiązkiem jest odpowiedzialna troska o powierzoną nam, wypożyczoną niejako ziemię.
Możemy z radością stwierdzić, że „doglądanie ogrodu świata” prowadzone przez katowicką Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych współbrzmi z postulatami zawartymi w papieskim nauczaniu… Na dowód tego można przytoczyć takie oto działania:
    Od kilku dziesięcioleci z powodzeniem prowadzi się przebudowę drzewostanów zwiększając udział gatunków liściastych. Zasada trwałego i zrównoważonego rozwoju znalazła swój wyraz we wdrożeniu ekologicznych zasad gospodarowania w lasach i utworzeniu Leśnego Kompleksu Promocyjnego „Lasy Beskidu Śląskiego”. Sprawdzone w praktyce, maksymalnie zbliżone do naturalnych, zasady gospodarowania w lasach zostaną wdrożone na terenie całego regionu. Pomimo licznych zagrożeń, takich jak: pożary, gradacje szkodliwych owadów i patogeniczne oddziaływanie grzybów, stan zasobów leśnych w siedemdziesięcioletniej historii Lasów Państwowych, a zwłaszcza w okresie powojennym, uległ znacznej poprawie. Powierzchnia leśna i zasoby drzewne na pniu wzrosły w tym okresie blisko o 30%. Leśnicy naszego regionu realizują z powodzeniem program „Polskiej Polityki Zrównoważonej Gospodarki Leśnej”, jako bardzo ważny element polityki ekologicznej państwa, przyjętej w 1991 r. chcę podkreślić to słowo – „państwo” – mając na myśli wszystkich odpowiedzialnych za ochronę lasów państwowych, jako dobra narodowego. Dlatego dziwiły społeczeństwo plany rządu i jeszcze tego parlamentu, zmierzające do pozbywania się lasów w razie „szczególnej potrzeby”, która nigdzie nie została zdefiniowana i może być wieloznacznie odczytywana. Nosi to znamiona manipulacji, bo z jednej strony mówi się – choćby w najnowszym projekcie ustawy dotyczącym lasów państwowych, że są dobrem narodowym, ale mogą nim przestać być, bo pojawią się jakieś doraźne „potrzeby”, które nakażą sprzedanie jakiejś części lasu, a właściwie bezcennej ziemi i bogactw naturalnych, które w sobie kryje.
Państwo nie jest właścicielem lasów, lecz naród, w imieniu którego państwo tym dobrem ma zawiadywać, doglądać go i pomnażać.

Bracia i Siostry!
4. Patrzymy dziś na lasy, zarządzane przez Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych, nie tylko z perspektywy horyzontalnej. Dobro powierzone nam przez Boga widzimy również z perspektywy liturgicznej. A ona przywołuje dziś naszych aniołów stróżów, których Bóg postawił nad nami, aby – jak to mówimy w znanej modlitwie – zawsze przy nas stali. A rano, wieczór, we dnie, w nocy byli nam zawsze do pomocy. Aby strzegli naszych dusz i ciał i doprowadzili nas kiedyś do żywota wiecznego.
Opieka Aniołów Stróżów nie zwalnia nas od odpowiedzialności za nasze życie, jak również za to, co Bóg nam wypożyczył, ponieważ to jest nasz, choć tylko tymczasowy, dom. Ten dom – oikos – stanowią również lasy, które prócz wielu funkcji „doczesnych” mają również, na mocy bycia stworzeniem Boga – do Niego nas prowadzić. Jak ks. Twardowskiego, który tak pisał o lasach:

Poszedłem    w lasy ogromne szukać
buków czerwieni

jeżyn dojrzałych dzięciołów małych
rogów jelenich
jagód prawdziwych wilg piskląt żywych
mrowiska

i w oczy sarny – brązowej panny
popatrzeć z bliska –
szyszek strąconych – tajemnic sowich
zająca

i strach mnie porwał
na myśl o Bogu – bez końca

Chodzi tu przede wszystkim o strach w znaczeniu bojaźni Bożej, która jest podstawą i początkiem mądrości.
Bezkresny las może być drogą do spotkania Boga. Dlatego również trzeba to dobro chronić, aby dla mieszkańców tej ziemi było nie tylko skarbem przynoszącym dochody, miejscem wypoczynku i uzdrawiania atmosfery i klimatu naszego życia, lecz również przestrzenią spotkania ze Stworzycielem nieba i ziemi, świata niewidzialnego i widzialnego, aniołów i ludzi.
Drodzy Bracia i Siostry! Dyrekcjo i Pracownicy Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Katowicach. Niech Wam Bóg błogosławi!

Arcybiskup

SylwetkaNauczanieKalendarium
kalendarium

POCZTA ELEKTRONICZNA

Nowa poczta

Historia Archidiecezji

historyczna

Galeria

galeria3

Proces Beatyfikacyjny

machaw08

Kalendarz wydarzeń

Instytucje

Duszpasterstwa

Ruchy i stowarzyszenia

Media